La mona mistifiko malkovrita (P. 2)

La mona mistifiko malkovrita (P. 2)

11. Samuelo celebras la venkon

Samuelo restis sola kaj profundiĝis en pensoj: “La entrepreno iras bone. Tiuj ĉi viroj estas honestaj, sed malsaĝaj laboristoj. Mia forto troviĝas en ilia nescio kaj naiveco. Ili bezonis monon, sed mi anstataŭe pridonacos ilin per ĉenoj. La naivuloj dankis min per floroj kaj mi malplenigis iliajn poŝojn”.

La naiveco daŭris: “Ho granda Bankisto, ni admiras vian genion kiu saĝigas niajn kapojn. Glora majstro, kiel prave vi diris: “Donu al mi kontrolon super nacia mono kaj mi ne zorgos kiu ĝin regos aŭ kiun kreas leĝon”. Sed ambicio de la bankisto estis senlima. “Mi regas Sav-Insulon, ĉar mi kontrolas ĝian monon. Mi povus regi eĉ la universon. Kion mi, Samuelo, faris ĉi tie – mi povas fari ĉie en la mondo. Venu tia tago kaj mi lasos ĉi tiun insulon por ekregi la mondon. Por tio mi ne bezonas porti kronon surkape”.

En la kapo de Samuelo kreskas la revo, ke tia estos la tuta strukturo de bankaj sistemoj.

.

12. Kostoj de la vivo ne plu elteneblas

Intertempe la situacio en Sav-Insulo iĝis pli kaj pli malbona. Produktado kreskis, sed interŝanĝo de la varoj falis draste. Samuelo kolektis la interezon sisteme, ĉar tiu mono estis por li rezervita. Anstataŭ libere cirkuli, mono komencis amasiĝi en unu loko.

Kiuj pagis plej altajn impostojn, tiuj plendis kontraŭ la ceteraj kaj altigis siajn prezojn por kompensi la perdon. La malpli bonŝancaj ne pagis impostojn, sed lamentis pro alta kosto de la vivo kaj povis aĉeti preskaŭ nenion. Moraleco estis malalta kaj ĝojo malaperis el la vivo. Neniu interesiĝis pri laboro. Kiucele labori? Produktoj vendiĝis malbone kaj, se io ajn estis vendita, la impostaj krompagoj estis kolektitaj por Samuelo. Tiumaniere la kvinopo restis kun nenio. Ekonomia krizo frapis la komunumon.

Unu akuzis la alian pri mallaboremo, kiu onidire kaŭzis tiel altajn viv-kostojn. Iutage Henriko sidis inter siaj fruktoarboj kaj meditis pri la situacio. Fine li trovis, ke falo de la ekonomio estas rezulto de la financa sitemo, kiu difektis ĉion sur la insulo. “Certe nia kvinopo faris iujn erarojn, sed la Samuela sistemo ŝajnas aktivigi la plej malbonajn trajtojn de homa naturo”- li konkludis. Sekve Henriko tuj decidis pruvi tion al siaj amikoj por ke ili ĉiuj unueciĝu en agado. Komence li parolis kun Jakobo kaj facile lin konvinkis: “Jes, vi pravas. Mi ne estas geniulo, sed mi sentis jam delonge, ke sistemo de tiu bankisto putras pli ol pasintjara sterkaĵo”. Tiel do, unu post la alia venis al la sama konkludo kaj decidis denove renkontiĝi kun Samuelo.

.

13. La sklavoj de Samuelo

Ĉe la bankisto ekflamis tuta infero: “Sur nia insulo mankas konstante mono, ĉar vi forprenas ĝin de ni, sinjoro. Ni pagas kaj pagas al vi kaj tamen la ŝuldo restas la sama kiel komence. Ni laboras kaj plibonigas nian landon, sed trovas nin en pli maplibona situacio ol en la tago kiam vi venis. Ŝuldoj! Ŝuldoj! Daŭre ŝuldoj super niaj kapoj!”

– Ho miaj amikoj, ni konsideru tion: se via lando pliboniĝis, tio okazis danke al mi. Ja bona bank-sistemo estas la plej grava avantaĝo de lando. Sed por gajni el ĝi profiton, vi devas unue havi fidon al la bankisto. Venu al mi kiel al via patro. Ĉu vi volas pli da mono? Tre bone. Mia ora barelo valoras multfoje pli ol mil dolarojn. Mi nur prenos al hipoteko viajn nemoveblajn posedaĵojn kaj pruntedonos tuj al vi la sekvan mil dolarojn”.

– Ĉu duobla ŝuldo signifas pagi duoblan interezon, ĉiujare kaj por ĉiam?

– Jes, per mono kiun mi pruntedonos, vi vastigos vian bienon. Kaj vi pagos nur interezojn. Vi pagos kune por viaj ŝuldoj kaj tio nomiĝos sumigita ŝuldo. Ĝi povos pligrandiĝi jaron post jaro. Sed viaj enspezoj ankaŭ kreskos. Per miaj pruntedonoj vi disvolvos vian landon.

– Do ju pli nia insulo disvolviĝas, des pli grandiĝos la tuta ŝuldo ? Kompreneble – respondis la bankisto – Samkiel en la tuta civilizita mondo, la publika ŝuldo atestas pri ekonomia prospero de ĉiu aparta lando.

(La dua parto estos baldaŭ tradukita)

_____________

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Translate »
%d bloggers like this: