NE TIMU ! (parto 1)

NE TIMU ! (parto 1)

En majo pasas la 100a datreveno de la homo, kiu reklamis Esperanton al milionoj.

.

La relative juna kaj sportema papo portis fidon kaj esperon al homoj forpuŝitaj ekster la socia marĝeno. Li oferis entuziasme sian vivon al konstruado de unueco en la mondo sufokata per maljustecoj kaj dividita per 19-jarcentaj ideologioj.

La 18an de majo 1920 naskiĝis Johano Paŭlo la 2a, kiu eksciis pri la Internacia Ligvo dum sia vivo en Krakovo. Post jaroj, lian poemon “La Roma triptiko” esperantigis s-ino Lidia Ligęza, krakova E-poetino (vd. la foton malsupre). La “Triptiko” aperis en 2003, unue en ses lingvoj: itala, pola, angla, franca, hispana kaj germana.

.

Li estis honora patrono de la 37a IKUE-kongreso, kiun li salutis per E-lingva mesaĝo kaj planis partopreni en ĝia inaŭguro. Bedaŭrinde, tiam li devis veturi al alia urbo, kie okazis funebro de lia amiko. Neniu supozis ke unu jaron poste li estos elektita papo, kiu gvidos pli ol unu miliardon da homoj. Tio montriĝis surprize favora situacio por Esperanto, al kies popularecon li kontribuis tiel vaste kiel neniu alia.

.

.

Li parolis flue ĉ. 10 lingvojn kaj uzis kelkdekon da ili dum sia ĉiujara pacmesaĝo ‘Urbi et orbi ‘ (al Romo kaj al mondo). Inter ili, unuafoje en la historio la homoj povis aŭdi Esperanton, en kiu li foje salutis milojn ankaŭ dum la ĝeneralaj aŭdiencoj, okazantaj tradicie en ĉiu vendredo. En somera sezono, la evento estas organizata en malfermita Placo de s-ta Petro – unu el plej popularaj lokoj de la mondo. Tiam ĝin vizitas amaso da diverslingvaj turistoj.

.

Supre: Franca ĵurnalisto André Frossard dediĉis kelkajn librojn al sia amiko. Dekstra foto – En la olimpika stadiono de Montreal, Johano Paŭlo renkontiĝis kun junularo dum sia longa vojaĝo tra Kanado.

En la vespero kiam okazis elektado de la nova papo, ĉiuj estis surprizitaj ke tio estos la unua ne-italo post 450 jaroj. Aŭdinte anoncon ke la elektito nomiĝas “Vojtiŭa” – ĉiuj demandis: kiu li estas, eble afrikano? Aperinte post kelkaj horoj en la fenestro, li diris laŭte: “Non abbiate paura!” /NE TIMU – la fortoj de bono estas pli potencaj! La kauraĝigaj vortoj estis bezonataj, ĉar tiam daŭris la t.n. “malvarma milito” inter la du grandaj sistemoj.

.

Baldaŭ post la papiĝo, Johano Paŭlo estis invitita al Ĉefsidejo de la Unuiĝintaj Nacioj. Li veturis al Novjorko en 1979 kaj la 2-an de oktobro alparolis la ĉeestantajn reprezentantojn de 170 ŝtatoj. En la nomo de tiuj plej malriĉaj kaj diskriminataj, li apelaciis ke ĉiuj ŝtatoj urĝe kunlaboru por solvi tiun tragikan kaj humiligan situacion. Tiam li ankaŭ kuraĝigis la ŝtatestrojn kaj diplomatojn fari ĉion por forigi la realan minacon de tria mondmilito.

Malgraŭ ke kvar jarojn antaŭe okazis en Helsinki la Konferenco de Sekureco kaj Kunlaboro, tamen la homaro plue sin trovis je rando de atoma milito. Bedaŭrinde, poste venis eĉ pli da minacoj; “varmaj” militoj daŭris plu en Okcidenta Azio kaj en aliaj partoj de la mondo.

.

Johano Paŭlo interparolis kun plej gravaj politikistoj de tiu tempo. Dum tiaj renkontiĝoj li malferme traktis la plej dramajn problemojn de la mondo: justeco, paco, malriĉeco. S-ro Jimmy Carter deklaris fiere: “Dum mia prezidenteco, Usono ne partoprenis militojn kaj nek atakis aliajn landojn”.

Veturante tra la mondo, la papo-pilgimo renkontiĝis kun multaj kristanoj de diversaj eklezioj.

Supre, la tri fotoj: 1 – Billy Graham, vaste konata baptista preleganto; 2 – Roger Schultz, fondinto de la ekumena Taize-komunumo (kiun vizitas ankaŭ esperantistoj); 3 – Bartolomeo la 1-a, ekumena Patriarko de Konstantinopolo.

.

Dum la epok-fara evento “Asizo-1986” renkontiĝis gvidantoj de la plej grandaj religioj kaj preĝis por paco tutmonda (sur la supra foto nevideblas islamanoj, judoj, indianoj kaj aliaj 200 partoprenantoj). Ili reprezentis pliparton de la homaro.

.

Ekde jardekoj, la plej suferantaj pro milito nacioj vivas en Okcidenta Azio, fronte kun la senfina Israel-Palestina konflikto. Johano Paŭlo parolis kun reprezentantoj de ambaŭ flankoj: palestina gvidanto Yasser Arafat kaj s-ino Leah Rabin (dekstra foto), vidvino de israela ĉefministro I.Rabin, kiun murdis juda fanatikulo en 1995. Tiel li volis demonstri sian proteston kontraŭ la dialogo kun palestinanoj.

.

La papo mem fariĝis viktimo de la preskaŭ mortiga atenco, jam komence de sia pontifikeco, en majo 1981. Dum ĝenerala aŭdienco, pafis lin juna teroristo el Turkio. Vundiĝinta Johano Paŭlo travivis kelkhoran operacion kaj diris publike: “Mi pardonas la fraton, kiu min vundis”.

.

Decembre 1983, la papo vizitis Ali Agca en malliberejo. La dungita murdisto demandis ŝokita: “Kiumaniere la papo travivis? La pistolo estis celita korekte kaj devus lin mortigi!” La pafo vundis liajn internajn organojn kaj mistrafis minimume tiun lokon, kies vundigo kaŭzus certe la morton. Johano Paŭlo kredis ĉiam je Dia providenco kaj klarigis: “Unu mano pafis kaj iu alia direktis la kuglon”. Fine de la proceso Agca aŭdis la verdikton: dumviva resto en malliberejo, ĝis fino de la vivo.

.

Post 25 jaroj li estis liberigita, sed en Turkio aperis voĉoj de protesto. Liaj samlandanoj volis ke li restu en malliberejo, ĉar portis honton kaj humiligis sian landon. Antaŭ Kristnaskaj Festoj 2014, li denove vizitis Romon kaj metis florojn sur la tombo de Johano Paŭlo.

.

Post la resaniĝo, JP senlace daŭrigis sian mision por justeco kaj paco. Liaj tagoj estis tre okupitaj ekde manteno kaj ofte ĝis noktomezo.

.

Supraj fotoj, de maldekstre : Brita reĝino Elizabeth, la prezidento de Venezuelo H.Chávez kaj B.Clinton – prezidento usona.

.

Havante sinceran kontakton ku multaj ŝtatestroj, Johano Paŭlo estis verŝajne la plej bone informita homo, konscia pri la grandaj danĝeroj kiuj minacas nian planedon. Kiam kolombo – la simbolo de paco, povos flugi sekure ĉirkaŭ la mondo? La demando aktualas hodiaŭ, ĉar antaŭ 75 jaroj finiĝis la 2-a mondmilito en kiu pli ol 70 milionoj perdis la vivon.

(Daŭrigota)

________________________

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Translate »
%d bloggers like this: